Verticaal Menu

Boilies maken


Waarom zelf maken?

Vooral grote karpers komen al gauw van voerstekken!

Het lijkt er sterk op dat steeds minder karpervissers zelf hun boilies draaien. Vooral de jonge garde rukt dikwijls aan de waterkant een zak chips open. Oeps, ik bedoel een zak ready mades. Vervolgens knallen ze die kant en klare snoepjes het water in. De specialistische hengelsportwinkel verkoopt talloze merken te kust en te keur. Voor elk is er wat wils. Juist als we denken van dat lastige keukengedoe af te zijn, komt Evert Aalten aanzetten met een artikel over hoe we het beste boilies kunnen maken. Sommige lezers zie ik hun wenkbrauwen fronsen en denken: 'Waarom zelf maken?

Ik heb geen zin om in de keuken te rommelen. Die stinklucht moet ik niet. Ik trek gewoon mijn portemonnee, pak er een flap uit en gooi die op de toonbank in ruil voor een prachtige zak lekker ruikende knikkers! De fabrikanten weten heus wel wat ze maken. Zou ik niet vangen?' Mijn mening over ready mades ventileerde ik al eens eerder. Om kort te gaan, ik heb er geen hoge pet van op. Goeie ready mades zijn ongetwijfeld te koop, maar de kans is net zo groot dat je schitterende boilies koopt waarmee je geen karpertje kunt verschalken. Natuurlijk, slechte resultaten kunnen aan andere dingen liggen. Dat is het mooie van de hengelsport: niemand heeft vangstgarantie! Beste lezer, geloof me, ik ben niet de enige scepticus.

Diepvriesboilies

De laatste tijd vissen steeds meer karpervissers in Nederland en België met diepvries! Het valt op dat precies de betere vissers dat doen! Of zij draaien hun boilies van zelf gemaakte mixen, of ze gebruiken speciale mixen van gerenommeerde merken. Beroemde topvissers laten hun mixen zelfs draaien in een boiliefabriek! Zo hebben ze een volledige controle op wat er in hun boilies zit! Als die klaar zijn, dus gedraaid, gekookt en gedroogd, vriezen ze die knikkers zo snel mogelijk in.


Koos Maton met een 34-ponder uit 1992. Binnen een uur gevangen op een voerstek in het Amsterdam-Rijnkanaal.

De Voordelen

  • Diepvriesboilies bederven en beschimmelen niet ! Menig karpervisser zegt nu waarschijnlijk: 'Maar diepvriesboilies zijn toch lastig? Ik moet een diepvrieskist hebben en dat is vervelend als ik naar Frankrijk ga. Ook kan ik ze niet meer in mijn karpertas laten zitten of die zak met boilies in een hoek van de schuur gooien. Die diepvriesboilies moet ik ook nog ontdooien en dan zijn ze niet eens zo hard als ready mades!' Inderdaad, zo bezien is dat ook zo. Juist echter deze argumenten leidden ertoe, dat diepvriesboilies in het verleden niet meer te slijten waren. De moderne karpervisser is veeleisend en erg gemakzuchtig. Het gevolg was dat hij als klant kreeg wat hij wil, namelijk kant en klare boilies die je jaren goed kon houden! Toch zit aan dit voordeel een gigantisch nadeel
    .
  • Boilies fabriceren die niet bederven in zon en regen, is in feite een onmogelijke klus. Om die te klaren zijn chemische conserveringsstoffen noodzakelijk én in hoge doses! Dat is de prijs die we betalen! 'Ach, die enkele gulden meer, dat kan niet schelen', denkt de onschuldige visser. Nee, die gulden bedoel ik niet. De prijs is dat conserveringsstoffen karpers van de boilies kunnen afstoten, waardoor je niets meer vangt en het grote blanken begint. Volgens mij ontstaan zo ook de verhalen, dat vele wateren supermoeilijk worden en dat je minstens 100 uur moet draaien om een mooie karper te vangen! Denk je de koekoek, die lieve karpers moeten die nare boilies niet, die stinken zo raar. Juist hier ligt het supervoordeel van diepvriesboilies, daar hoeft geen enkele conserveringsstof in!


  • Het tweede voordeel is, dat je zelf de ingrediënten kiest en koopt, die je voor je boiliemix gebruiken wil. Je weet dan zeker dat die erin zitten. Vervolgens bepaal je de juiste balans tussen de eiwitten, de vetten en de koolhydraten. Kortom, je bereikt nu een volledige controle over de voedingswaarde van je eigen boilies en daarbij let je ook nog op jaargetijden als zomer, herfst en winter! Bij een ready made weet je niets over de samenstelling. Vanzelfsprekend strikt fabrieksgeheim! Je weet ook niet of winkelboilies voedingsvezels bevatten. Die vezels zijn van essentieel belang voor de stoelgang van de karpers! Denk in dit verband aan het grote succes van birdfoodmixen. Die mixen bevatten tal van gemalen vogelzaadjes en dat zijn allemaal kleine stukjes en vliesjes. Let op, in een perfecte gladde winkelboilie zitten die dus duidelijk niet!


  • Nog een voordeel van zelfgemaakte boilies is dat je daarin wél eieren, eipoeder of ei-albumine verwerkt! Wat ik wil zeggen? Nou, in het merendeel van ready mades zitten die ingrediënten niet. Die zijn te duur, te lastig in gebruik en te bederfelijk. Liever gebruikt men wat anders, maar wat? Dat weet ik ook niet: fabrieksgeheim! Of dat geheime spul de karpers net zo goed verschalkt als verse eieren betwijfel ik. Zeker niet beter! Niet verwonderlijk herwinnen diepvriesboilies uit de fabriek alweer terrein! De vraag stijgt en de betere karpervisser neemt het ongemak van diepvries voor lief, want hij krijgt daarvoor in ruil wél een fantastische kwaliteit! Ten overvloede, wat heb je aan gemakkelijke boilies die niet bederven, maar waarbij je alleen maar ligt te blanken? We willen toch vangen!

Op de markt

Toch verneem ik in de branche wel degelijk positieve geluiden. Zo schijnt Sensas uitstekende ready mades te verkopen en produceren de volgende gerenommeerde Engelse merken alweer diepvriesboilies: Nash, Mainline en Richworth. In Nederland timmert de Limburgse topvisser Herman Coenen al jaren aan de weg met zijn eigen diepvriesboilies, de zogeheten K.S.Karperknikkers.

Wat ik doe

Bent U al over de streep om zelf boilies te draaien?


Theo de Kraay heeft al vele jaren groot succes met zelfgemaakte boilies!

Bedenk dat je tal van dure ingrediënten in je eigen mix kunt doen, terwijl de uiteindelijke kilo boilies toch hartstikke goedkoop blijft. Eerlijk waar. Die eigen mix vangt nog voortreffelijk ook. Nogmaals: 'Wél of niet zelf maken?' Ach, laat ik niet verder zeuren en aan de slag gaan. Ik zal eens laten zien hoe ik zelf in de keuken mijn eigen boilies maak en wat ze mij kosten. Natuurlijk moet ik eerst een goede mix hebben, maar welke? Weet je wat, ik schrijf gewoon op wat ik allemaal doe als ik een kilo boilies maak.

Karpervoer 2000

Allereerst steek ik de stekker in het stopcontact. Daarna zet ik mijn computer aan, alsook de printer. Als Windows 98 is opgestart, schuif ik de cd Karpervoer 2000 in de cd-romdrive en start ik dit boilieprogramma. Eens kijken, ik kan een nieuw recept maken, maar in de map Recepten staan er al 30. Al is het zomer, het is slecht weer en de watertemperatuur is 17° Celsius, dus kies ik voor een herfstrecept. Klik, het recept staat al op het beeldscherm. Wat zegt het Eindoordeel? Het geeft de mix maar liefst het cijfer 9,3 en het commentaar van de machine is: 'Een voertje om in te lijsten. Gefeliciteerd!' Dit recept neem ik.

Berekening volgens Karpervoer 2000

Eiwit  
 - NEB  72,54     
Vet 17,66 %     
- verzadigd  18,62 %     
- onverzadigd  81,38 %     
Koolhydraten  62,87 %     
- suiker  6,85 %     
- zetmeel  93,15 %     
Voedingsvezel  4,07 %     
Vitamine-A  0,280 mg  EA-Norm  0,725 mg. 
Vitamine-B1  2,335 mg  EA-Norm  1,131 mg. 
Vitamine-B2  2,069 mg  EA-Norm  2,229 mg. 
Vitamine-B6  1,645 mg  EA-Norm  1,450 mg. 

Droog 615 gr. Nat 110 gr. Totaal 725 gr. Kostprijs 2,75 gulden (Circa 1,25 €)

Met dit sterk op wiskunde lijkende berekeing loop ik naar de keuken. Van die voedingsanalyse moeten we niet schrikken. Die wirwar van getallen is een grove leidraad. De belangrijke percentages zijn afgerond: eiwit 20%, vet 17,5% en voedingsvezel 4%. Voor koele watertemperaturen zijn die prima. De vitamines zijn in voldoende mate aanwezig. Tijdens het mengen van deze mix geef ik bij elk ingrediënt een toelichting.

De ingrediënten toegelicht

  • Tarwemeel 250 gram : Van dit meel heb ik altijd een volle emmer. Het is een prima bulkingrediënt en de voordelen zijn de volgende. Het bevat veel koolhydraten, het bindt en rolt uitstekend, het bezit veel B-vitamines en bevat verder talloze bruine tarwezemeltjes, ofwel de noodzakelijke voedingsvezel. Dit meel koop ik bij een molenaar in Utrecht. Bij hem krijg ik het versgemalen van de steen: niet te grof en niet te fijn. Die molenaar is lekker goedkoop en een kilo kost fl. 1,30! (nu € 1.25)
  • Maïsmeel 125 gram : Een vervanger is zoete maïsmeel, polentabloem of fijne maïsgriezen bijv. van Sensas. Die 125 gram is niet toevallig de helft van tarwemeel. De reden is de goede compositie van de mix in het belang van de makkelijke rol- en draaibaarheid. Maïsmeel geeft de vereiste pit en stevigheid aan het anders te slappe deeg. Ook helpt het prima mee om de boilie uit te harden. De beste verhouding van tarwemeel en maïsmeel is dus in grammen: twee op één. Bij deze basis weet ik nu al, dus met mijn ogen dicht, dat later mijn boiliedeeg behoorlijk zal rollen. Deze basis dient minimaal de helft te zijn van de totale mix.
  • Eieren 100 gram : Dit zijn twee eieren! Nou, voor mijn part mogen het er ook drie zijn of vier, daar zit ik niet mee. Deze mix kan dat makkelijk hebben. De droge hoeveelheid is 615 gram. Dat betekent dat twee eieren duidelijk onvoldoende zijn om de mix mee te bevochtigen. Mijn oplossing is gewoon aanvullen met water! Vermoedelijk denken nu een aantal karpervissers: 'Maar mijn beste Evert, een boiliemix dient toch helemaal te worden aangemaakt met eieren? Er moet toch altijd één ei op 100 gram mix? Wat maak jij nou?' Ik werp tegen: 'Op de eerste plaats hebben ik en mijn vrienden dat in onze hele karpercarrière nog nooit gedaan en er nooit enig nadeel van ondervonden. Op de tweede plaats begrijp ik dat het een traditie is die wordt toegepast door talloze vissers in Nederland, België en Engeland. De exacte reden weet echter niemand! Ik weet wel dat die regel niet gebaseerd is op enig sluitende logica. Als iedereen hetzelfde doet, betekent dat nog niet dat zo'n traditie ook correct is. De juiste hoeveelheid eieren hangt volgens mij af van: De hardheid van de latere boilie en de De rolbaarheid van het deeg De voedingswaarde die ik aflees op mijn beeldscherm! Hoe meer eieren ik gebruik, hoe hoger stijgt mijn vetgehalte! Uiteindelijk bepaalt het gewenste vetpercentage van mijn mix hoeveel eieren erin kunnen. Als ik aan mijn taks kom, gaan er bij mij dus géén eieren meer in. Maar: óók de overige ingrediënten bepalen het vetpercentage van de totale mix. Met andere woorden, als ik weinig andere vette ingrediënten gebruik, kunnen er ook meer eieren in!
  • Aardappelmeel 100 gram : Een bulkproduct van louter koolhydraten. Het bevat geen vet, geen eiwit, geen vezels en nauwelijks vitamines. Maïzena is een prima vervanger. Het is goedkoop. Doel is vooral de eiwitten en de vetten in de mix te verlagen. Als ik terugloop naar mijn computer en bijvoorbeeld Aardappelmeel selecteer en klik op de knop Delete en aldus die 100 gram Aardappelmeel verwijder, dan stijgen de eiwitten naar 22,6% en de vetten naar 22,5%. Of je die nieuwe balans liever gebruikt, is een kwestie van inzicht. Karpervoer 2000 waardeert in ieder geval die nieuwe mix iets lager in zijn Eindoordeel, het cijfer daalt van 9,3 naar 8,9. Op zich valt dat erg mee.
  • Soja volvet 40 gram : Een voortreffelijk allround product. Het bevat prima eiwitten, goede vetten, suikers, vezels en uitstekende B-vitamines. Toch kan er niet veel in, het vetgehalte stijgt dan te sterk. Vette soja heeft ook de neiging om boiliedeeg erg plakkerig te maken.
  • Melkpoeder mager 30 gram : Dit melkproduct bevat uitstekende eiwitten en belangrijke B-vitamines. De koolhydraten zijn het makkelijk te verteren suiker Lactose! Het woord 'mager' geeft aan dat het nauwelijks vet bevat. Met magere melkpoeder hou je bij voorbaat het percentage vet laag. Zo schep je ruimte om later vette ingrediënten als eieren, olie en vette soja te kunnen toevoegen! Om het verschil aan te tonen. Stel dat ik magere melkpoeder in deze mix vervang door Vitamealo, een bekende kunstmelk voor kalveren, dan stijgen de vetten direct van 17,66% naar 19,25% en dan heb ik het maar over 30 gram!
  • Trouvit 000 30 gram : Dit zijn de kleinste korreltjes waarmee kwekerijen de piepkleine forelletjes voederen. Het eiwitpercentage bedraagt 57%. Met dit vismeelproduct zijn de eiwitten fors op te schroeven. Gebruik ik bijvoorbeeld 100 gram in plaats van 30 gram, klik, dan stijgt het eiwitgehalte al naar 23,86%. Het vetgehalte wordt 18,18%. De waardering verandert weinig, want voor de koele watertemperaturen onder 18° Celsius krijg ik nog steeds een 9,2! Blijkbaar kan ik met deze herfstmix behoorlijk variëren!
  • Tarwekiemen 20 gram : Een perfect ingrediënt met tal van voortreffelijke voedingsstoffen als eiwitten, vetten, B-vitamines en vooral uitstekende voedingsvezels! Altijd gebruiken!


  • Ei-albumine 20 gram : Deze dure eiwitten voeg ik vooral toe om straks mijn boilies beter te laten uitharden. Het bevordert tevens de rol- en de behandelbaarheid van het boiliedeeg. Voor de eiwittoevoeging gebruik ik het liever niet. Het is te duur en als voedingsstof ook te eenzijdig. In de noodzakelijke vitamines kunnen namelijk tekorten optreden.


  • Becelolie 10 gram : Met olie verhoog ik op een eenvoudige manier het vetgehalte. Andere oliën zijn ook goed te gebruiken, bijvoorbeeld hennepolie of visolie. Als ik liever andere vette ingrediënten gebruik bij een gelijkblijvende voedingswaarde, elimineer ik natuurlijk gewoon die olie.

Recept verbeteren

Laat ik wat rommelen om mijn computer. Stel ik verwijder die 10 gram becelolie. Oei, het vetgehalte daalt nu erg. Ik heb een idee, die 30 gram magere melkpoeder gooi ik eruit en de eieren verhoog ik van 100 naar 150 gram. Nu nog een vet lactoseproduct erbij, zeg 50 gram Vitamealo, daar zit namelijk 15% vet in. Het eiwitpercentage blijft nagenoeg hetzelfde 19,9%, ook de vetten stijgen nauwelijks 18,8%. Dat ziet er prima uit.

De waardering? Ik krijg een 9,5 en het commentaar van de computer is 'Perfect voer!' Nou zeg, tijdens het schrijven van dit artikel verbeter ik gewoon een recept. Ik bewaar het maar even onder een nieuwe naam:


Toevallig heb ik nog Vitamealo in een emmertje. Weet je wat, deze mix ga ik mengen.

Kneden

De mix heb ik in een plasticbakje gedaan. Ik pak een grote maatbeker met een schaalverdeling in ml. Daar gaan de kippeneieren in. Een ei nr. 2 weegt zo'n 60 gram en zonder schaal is dat ongeveer 50 gram. Daar doen we niet moeilijk over. Ik klets er gewoon drie in. De schalen kunnen in de prullenbak. Het schiet me te binnen dat sommige karpervissers die eierschalen verbrijzelen en ze gewoon in hun mix doen. Voor het krokante effect laten we maar zeggen. Zelf heb ik er geen ervaring mee. Een andere keer maar. Nu de olie, wacht, een vergissinkje, die heb ik er zojuist uitgegooid. Alleen nog water. Ik gok 160-170 ml. Dat is een kwestie van uitproberen, na deze keer weet ik meer. Zal ik er nog een flavour bijdoen? Waarom eigenlijk? Deze mix heeft van zichzelf al een duidelijke smaak en geur! Neem die Vitamealo, die is door de fabrikant al lekker romig gearomatiseerd met Cream of Vanille. En daar komt die scherpe vislucht van die Trouvitkorreltjes nog bij.


Tegenwoordig maak je de beste boiliemixen op je computer!. Hier werk ik nog met Karpervoer 2.0

Flink klutsen. Voorzichtig Evert, je spettert wel heel erg in de keuken. Bijna vergeet ik een pan met water op het gasstel te zetten en die ondertussen aan de kook te brengen. Stomen kan ook, is zelfs beter! Maar ik heb geen stoompan. Het water staat op. Beetje bij beetje voeg ik het geklutste vocht bij de droge mix in de plasticbak. Lach niet mensen, ik ga nu op mijn knieën zitten op de keukenvloer en pak die plasticbak stevig vast met mijn linkerhand en begin met mijn rechterhand het vocht robuust door die droge mix te kneden. Op deze manier zet ik erg goed kracht. Er is iets te weinig vocht, gauw wat druppeltjes uit de kraan erbij. Stevig doorkneden, nog een keer, nu met beide handen. Die klont kneedt fijn. Hij ruikt trouwens ook erg lekker, wat fishy-romig zou ik zeggen.

Boilies rollen

De klont is klaar en ik leg 'm op het aanrecht. Het water kookt bijna, dus opschieten. Snel was ik mijn handen en die vieze bak. Even afdrogen en ik kan beginnen met de worstjes. Er ligt een kleine klont, dus hoef ik geen bijzondere hulpmiddelen te gebruiken als een boiliespuit of een boilieroller. Dit klusje doe ik met de hand. Van de klont pulk ik een stuk deeg ter grootte van een tomaat en kneed het even glad in een hand. Op het gladde aanrecht rol ik nu voorzichtig een worstje van de gewenste dikte. Pas nu weet ik of het deeg goed rolt en niet kapotscheurt. De juiste vochtigheid van het deeg is van belang. Is het te droog dan rolt het snel kapot. Dit rolt voortreffelijk! Na vijf worstjes gaat het rollen moeizamer. Op de binnenkant van mijn handen verschijnt een heel dun laagje deeg. Dus afwassen en afdrogen, anders trekken die worstjes wel kapot.

Vervolgens hak ik met een scherp aardappelschilmesje de worstjes in korte stukjes. Die veeg ik op een hoopje. Ik pak er vier en leg ze in een vierkantje met enige tussenruimte. Ik plaats mijn rechterhand op dat patroontje en maak een luchtige, dubbele draaibeweging en de eerste vier boilies liggen al op het aanrecht! Goed, ze zijn niet superrond, maar voor mij zijn ze goed genoeg! Als je handig bent, maak je er in korte tijd een heleboel. Koken, drogen en invriezen! Juist als ik een bergje boilies klaar heb, kookt het water. Wat een timing. Maar ja, dit ritueel doe ik al jaren. De boilies leg ik op een boterhambordje en voorzichtig schuif ik ze in het kokende water.

Koken

Wel in het water roeren, anders plakken de boilies aan de bodem van de pan. Vlug, voor ze klaar zijn, wil ik het volgende boterhambordje alweer vol hebben. Plop, de eerste drijft al in het kookwater. Nog even, dan drijven ze allemaal. Ik herinner me nog goed, dat toen ik voor de eerste keer boilies kookte, ik niet wist dat ze zouden gaan drijven. Ik schrok me een ongeluk en dacht, dat er iets totaal verkeerd was gegaan. Aan drijvende boilies heb je natuurlijk niets. Gelukkig bleken ze na droging weer vlot te zinken. Zodra ze allemaal drijven schep ik ze met een zeefschep uit de pan en gooi ik ze op een oude theedoek. Daarna kunnen de nieuwe boilies er alweer in.

Op die doek breng ik de dampende boilies naar de schuur en gooi ze daar op een grote zeef. Zo ben ik een half uur lang druk met rollen, snijden, koken, afscheppen en op de zeef gooien. Net zolang tot die hele klont gedaan is. Daarna is het alleen nog wachten op het droogproces. Meestal is dat een uur of 10, 12. Of een nacht of een dag. Dan zijn ze voldoende uitgehard. Bikkelhard hoeven ze niet te zijn. Ze kunnen dan de vrieskist in. De herfstlade schuif ik open en hup daar gaan ze. Als je dagelijks een klont maakt heb je na een week al zeven kilo boilies! Eén ding ben ik nog vergeten, namelijk de kostprijs voor die kilo uitstekende boilies. Dat is fl. 2,73! Buiten mijn werk natuurlijk en het gas dat ik moet betalen én de elektriciteit van de diepvrieskist. Dat valt mee, we willen vangen. Ik wens iedereen veel succes met zijn eigen gemaakte boilies!


Boeken


Sociaal Media

  


Zoeken

Link1 | Link2 | Link3

Copyright © Karpernieuws 1991 - 2013. All Rights Reserved.